Rezonans magnetyczny kolana

Rezonans magnetyczny (MRI, Magnetic Resonance Imaging) jest jedną z metod wykorzystywanych w diagnostyce urazów i patologii narządu ruchu. Badanie MRI kolana w sposób najbardziej dokładny obrazuje elementy stawu - umożliwia ocenę struktur głębiej położonych i niewidocznych w badaniu USG. MRI kolana uwidacznia tkanki miękkie niewidoczne na zdjęciu rentgenowskim czy w badaniu tomografii komputerowej. Badanie rezonansem magnetycznym jest metodą z wyboru służącą ocenie uszkodzenia kolana przed planowanym zabiegiem operacyjnym. Rezonans magnetyczny stawu kolanowego powinien wykonywać i interpretować doświadczony radiolog w konsultacji z chirurgiem ortopedą. Bardzo istotna jest również jakość sprzętu, na którym wykonywane jest badanie MRI.

Wskazania do rezonansu magnetycznego stawu kolanowego

Wskazaniami do wykonania rezonansu są:

  • stany pourazowe stawu kolanowego,
  • ocena struktur kolana przed i po zabiegach rekonstrukcyjnych, np. więzadeł krzyżowych i łąkotek,
  • objawowa choroba zwyrodnieniowa kolana,
  • podejrzenie jałowej martwicy kości,
  • podejrzenia guzów, torbieli, zwapnień i innych niespecyficznych zmian w okolicy kolana.

Możliwości diagnostyczne rezonansu magnetycznego kolana

Badanie MRI stawu kolanowego umożliwia ocenę struktur kolana położonych wewnątrz stawu (chrząstki stawowej, błony maziowej, łąkotek, więzadeł krzyżowych), więzadeł pobocznych kolana, ścięgien, mięśni, kaletek oraz innych tkanek miękkich okolicy kolana. Ponadto, badanie MRI daje możliwość oceny szpiku kostnego, np. pod kątem obecności obrzęku.

Film nr 1. Przekroje poprzeczne stawu kolanowego (badanie MRI). 
 

Artrografia rezonansu magnetycznego jest niezwykle przydatna w ocenie pęknięć łąkotek, rozrostu błony maziowej, wolnych ciał chrzęstnych i kostno-chrzęstnych. Pozwala na diagnostykę oddzielającej martwicy kostno-chrzęstnej (OCD, osteochondrosis dissecans) oraz złamań kostno-chrzęstnych. W artrografii wykorzystuje się rozcieńczony roztwór środka kontrastowego podawanego dostawowo. Wykonuje się sekwencje T1-zależne z zablokowaniem obrazowania tkanki tłuszczowej oraz T2-zależne w płaszczyźnie strzałkowej, czołowej i poprzecznej.

Diagnostyka MRI uszkodzeń więzadeł krzyżowych kolana

W przypadku podejrzenia zerwania więzadła krzyżowego przedniego (ACL, anterior cruciate ligament) w badaniu klinicznym rezonans magnetyczny stawu stanowi złoty standard dalszego nieinwazyjnego postępowania diagnostycznego. Staw kolanowy podczas badania MRI powinien być ułożony z rotacją zewnętrzną piszczeli wynoszącą 10-15 stopni.

Radiolodzy wyróżniają szereg kryteriów, według których oceniają stan i ciągłość więzadła krzyżowego [1]:

  • czy więzadło jest widoczne w jego anatomicznym ułożeniu,
  • czy jest zauważalne podwyższenie sygnału więzadła w określonych przekrojach,
  • czy występują cechy typowe dla obrzęku więzadła.

 uszkodzenie acl rezonans kolana krakow

Rys. 1. Obrzęk więzadła krzyżowego przedniego ACL wskazujący na jego uszkodzenie. 

W przekroju strzałkowym może być widoczne przednie podwichnięcie piszczeli wraz z obrazem zniekształconego przebiegu więzadła krzyżowego tylnego w kształcie litery „S”. W przypadku zerwania awulsyjnego więzadła krzyżowego przedniego stwierdza się złamanie w miejscu jego przyczepu do kości piszczelowej. Dzięki obrazowaniu rezonansu magnetycznego możliwe jest precyzyjne określenie rozległości złamania i przemieszczenia odłamu kości. Możliwe jest też stwierdzenie oderwania więzadła od przyczepu udowego lub piszczelowego bez obecności złamania. Jeśli doszło do zerwania więzadła w środkowej części, radiolog rozróżnia tzw. obraz „pędzla do golenia”, który cechuje postrzępienie włókien więzadła i jego znaczny obrzęk - widoczne na wszystkich przekrojach. Zbliznowacenia na końcach kikutów więzadła lub ich zanik świadczą o zestarzałym zerwaniu więzadła ACL. Częściowe naderwanie włókien daje natomiast obraz miejscowego przejaśnienia w miejscu uszkodzenia więzadła z zachowaniem jego ciągłości.

Ogólne kryteria rozpoznania zerwania więzadła krzyżowego tylnego (PCL, posterior cruciate ligament) są podobne do kryteriów uznawanych w przypadku zerwania więzadła ACL ze zmianami. W przypadku zerwania PCL obserwuje się kształt esowaty więzadła krzyżowego tylnego z zachowaniem ciągłości więzadła ACL, a piszczel nie wykazuje cech przemieszczenia przedniego.

Uszkodzenie rogu tylno-bocznego stawu kolanowego

Kolano od strony tylno-bocznej stabilizują struktury tzw. rogu tylno-bocznego kolana, do których należą: tylno-boczna część torebki stawowej, więzadło łukowate, ścięgno mięśnia podkolanowego oraz więzadło poboczne strzałkowe. W wyniku urazu może dojść do naderwania lub zerwania wybranych struktur kompleksu, co najdokładniej można ocenić na obrazach rezonansu magnetycznego.

Uszkodzenia więzadeł pobocznych kolana

W płaszczyźnie czołowej kolano stabilizują więzadła: poboczne piszczelowe i poboczne strzałkowe. Uszkodzeniu częściej ulega więzadło poboczne piszczelowe stabilizujące staw kolanowy od strony przyśrodkowej. Do urazu dochodzi w mechanizmie koślawienia, np. w wyniku uderzenia w bok kolana, co często zdarza się podczas sportów kontaktowych. Rozpoznanie stawianie jest na podstawie badania klinicznego, zdjęcia RTG i badania USG. Rezonans magnetyczny kolana w niektórych przypadkach pomaga rozwiać ewentualne wątpliwości co do uszkodzeń w warstwie głębokiej więzadła. Strukturę więzadeł pobocznych w MRI najlepiej ocenia się w płaszczyźnie poprzecznej i czołowej. I stopień uszkodzenia więzadła (naciągnięcie) objawia się jako pogrubienie struktury z podwyższeniem sygnału odpowiadającemu obrzękowi więzadła. II stopień uszkodzenia rozpoznaje się, gdy zachowana jest część włókien więzadła. W III stopniu wskazującym na całkowite przerwanie ciągłości więzadła mogą być widoczne zarysy końców więzadła.

uszkodzenie wiezadla mcl rezonans kolana krakow

Rys. 2. Uszkodzenie więzadła pobocznego przyśrodkowego MCL. 

Uszkodzenia łąkotek kolana

Funkcją łąkotek kolana jest wzajemne dopasowanie powierzchni stawowych kłykci kości udowej oraz piszczeli oraz amortyzacja wstrząsów podczas każdego stawianego kroku. Do osłabienia struktury łąkotek dochodzi wraz z wiekiem oraz w wyniku regularnie powtarzanych przeciążeń, np. uprawniania sportu z elementami biegu, skoków i kroków pivotujących czy w trakcie wykonywania przysiadów. Zwyrodnienie chrząstki włóknistej łąkotki będące skutkiem jej zużycia jest niewidoczne podczas artroskopii, ale stan ten jest możliwy do zdiagnozowana na obrazach rezonansu w postaci widocznie zwiększonego sygnału w obrębie łąkotki. Przewlekłe dolegliwości bólowe kolana mogą być spowodowane powstawaniem tzw. torbieli łąkotki, których obecność można potwierdzić na obrazach MRI kolana.

pekniecie lakotki przysrodkowej rezonans kolana krakow

Rys. 3. Uszkodzenie łąkotki przyśrodkowej kolana. 

Ostre urazy łąkotek łączą się z ostrym bólem oraz zablokowaniem kolana z niemożnością wykonania ruchu w stawie. W porównaniu do badania USG, rezonans magnetyczny cechuje większa dokładność co do określenia miejsca uszkodzenia łąkotki. W tym celu wykorzystuje się sekwencje T1 i T2-zależne oraz PD z supresją tkanki tłuszczowej. Istnieje wiele typów uszkodzeń łąkotek, jednym z najczęściej występujących jest pionowe podłużne pęknięcie łąkotki przyśrodkowej typu „rączka od wiaderka”. Najbardziej dogodną płaszczyzną do diagnostyki tego typu uszkodzenia jest płaszczyzna strzałkowa, w obrazie której zdrowa łąkotka posiada kształt „muszki od fraka” w dwóch przyległych obrazach. W przypadku uszkodzenia łąkotki przyśrodkowej „muszka od fraka” widoczna jest tylko na jednym obrazie, a ponadto występuje objaw „podwójnego” więzadła krzyżowego tylnego. W płaszczyźnie czołowej uszkodzenie typu „rączka od wiadra” sprawia, że widoczna łąkotka jest ścięta i skrócona.

Uszkodzenia chrząstki stawu udowo-piszczelowego kolana

Złamania kostno-chrzęstne powstają na wskutek urazu kolana i polegają na uszkodzeniu chrząstki lub chrząstki razem z leżącą pod nią warstwą kości. Może dojść do oderwania fragmentu chrząstki lub fragmentu chrzęstno-kostnego i jego przemieszczenia w obrębie jamy stawowej. Badanie rezonansu magnetycznego umożliwia diagnostykę uszkodzeń chrzęstnych i chrzęstno-kostnych, choć w przypadku tych ostatnich rozpoznanie jest możliwe na podstawie zdjęcia RTG kolana.

Chrząstkogram MRI obejmuje specyficzne sekwencje obrazu, które są następnie analizowane przez specjalne oprogramowanie. Struktura chrząstki prezentowana jest w postaci różnych kolorów. Chrząstkogram rezonansu kolana uwidacznia nawet bardzo niewielkie zmiany patologiczne chrząstki stawowej, co w większości przypadków pozwala zrezygnować z wykonywania artrografii czy zabiegu artroskopii diagnostycznej kolana.

Uszkodzenia rzepki, zwichnięcia rzepki

Rezonans magnetyczny kolana umożliwia ocenę kośćca i chrząstki rzepki oraz powierzchni stawowej kłykcia przyśrodkowego kości udowej, np. pod kątem stłuczenia wskutek upadku na kolano. Urazowi mogą towarzyszyć uszkodzenia troczka przyśrodkowego oraz przyśrodkowej części chrząstki stawu udowo-rzepkowego. W wyniku zwichnięcia bocznego rzepki w badaniu MRI może być natomiast widoczne uszkodzenie chrząstki rzepki oraz obrzęk szpiku kostnego kłykcia bocznego kości udowej. Chrząstka rzepki jest najlepiej widoczna w płaszczyźnie strzałkowej i osiowej w sekwencjach PD i T2-zależnych.

staw udowo rzepkowy rezonans kolana krakow

Rys. 4. Prawidłowy obraz chrząstki stawu udowo-rzepkowego. 

uszkodzenie chrzastki rzepki rezonans kolana krakow

Rys. 5. Uszkodzenie chrząstki stawu udowo-rzepkowego. 

W obrazach MRI dobrze widoczne jest patologiczne pogrubienie fałdu przyśrodkowego kolana. Fałd przyśrodkowy kolanajest rozpostarty między torebką stawową a ciałem Hoffy tak, że jego wolny brzeg może interponować pomiedzy rzepkę a kłykieć przyśrodkowy kości udowej lub też powodować konflikt z samym kłykciem przyśrodkowym kości udowej. Objawy tzw. zespołu fałdu przyśrodkowego są bardzo podobne do objawów zgłaszanych przez pacjentów z powodu uszkodzenia łąkotki przyśrodkowej, dlatego wstępną diagnozę warto potwierdzić wynikami rezonansu magnetycznego kolana.

Zapalenie kaletek maziowych kolana

Objawami zapalenia kaletek maziowych jest ból kolana występujący najczęściej po stronie przyśrodkowej, gdzie leży kaletka gęsiej stopki ścięgnistej, kaletka ścięgna mięśnia półbłoniastego oraz kaletka więzadła pobocznego piszczelowego. Dolegliwości bólowe należy zróżnicować z uszkodzeniem łąkotki przyśrodkowej oraz zespołem fałdu przyśrodkowego rzepki. Rezonans magnetyczny kolana pozwala na dokładną diagnostykę i postawienie właściwego rozpoznania ze względu na szczegółową konieczność oceny tkanek miękkich.

Jałowe martwice kolana, choroba Osgood-Schlattera

Obrazy rezonansu magnetycznego kolana ukazują niski sygnał tłuszczu podrzepkowego oraz wysoki sygnał więzadła rzepki będącego w stanie zapalnym. Badanie MRI jest raczej formą dodatkowego badania - ponieważ rozpoznanie choroby udaje się zwykle ustalić na podstawie zdjęć rentgenowskich oraz badania USG.

Przygotowanie do rezonansu kolana

  1. W przypadku planowanego rezonansu z kontrastem należy zabrać ze sobą wynik poziomu kreatyniny we krwi oraz nie jeść 4 godziny przed badaniem.
  2. Należy zabrać ze sobą wyniki innych badań obrazowych: zdjęcia rtg, tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny (poprzedni wynik badania), a także zaświadczenia o obcych elementach w ciele – np. dokument opisujący rodzaj wszczepionej endoprotezy biodra.
  3. Do pracowni rezonansu należy zgłosić się przynajmniej 20 minut przed wyznaczoną godziną badania.
  4. Ubiór powinien być pozbawiony metalowych elementów, np. sprzączek, metalowych guzików.
  5. Do pomieszczenia, w którym znajduje się urządzenie rezonansu nie wolno wnosić telefonów komórkowych, kart magnetycznych, kluczy ani żadnych metalowych przedmiotów.

Przebieg badania MRI kolana

W przypadku rezonansu z kontrastem, przed badaniem podawany jest dożylnie środek cieniujący. O tym, czy badania rezonansem magnetycznym mają być wykonane z kontrastem czy bez kontrastu decyduje lekarz. Pacjent kładzie się na platformie tak, aby cewka rezonansu obejmowała oddziaływaniem staw kolanowy – jest to typ otwarty rezonansu magnetycznego. Rezonans kolana trwa około 20-60 minut, w trakcie badania nie należy wykonywać żadnych ruchów, ponieważ prowadzi to do zakłóceń w odbiorze i utrudnia pozyskanie najwyższej jakości obrazu. Podczas badania pacjent pozostaje w stałym słownym kontakcie z personelem pracowni. Badana kończyna może być też ułożona na specjalnej szynie i wybiórczo umieszczona w urządzeniu – jest to tzw. rezonans typu otwartego. Wynik badania rezonansu magnetycznego kolana wydawany jest w formie opisu oraz obrazów umieszczanych na płycie CD. W warunkach ambulatoryjnych na wynik rezonansu trzeba poczekać około 2-3 dni.

 

Źródła:

  1. Czyrny Z. „Diagnostyka uszkodzeń więzadeł krzyżowych w badaniu rezonansu magnetycznego”, Acta Clinica, tom 1, nr 4, grudzień 2001.
  2. Mazurek Ł. Sieroń D. Obrazowanie w zakresie stawu kolanowego [w:] Sieroń D. Diagnostyka obrazowa w fizjoterapii i rehabilitacji. Warszawa 2017; s. 157-173.

Najczęściej zadawane pytania o rezonans magnetyczny kolana:

Jak wygląda rezonans magnetyczny kolana?

Pacjent kładzie się na specjalnym stole, który następnie jest przysuwany do urządzenia rezonansu (jest to typ otwarty urządzenia). Wokół kolana zakładana jest specjalna cewka.  Badanie trwa około 20-60 min w zależności od celu diagnostycznego. Podczas badania należy przyjąć nieruchomą pozycję ciała, aby uzyskany obraz był pozbawiony zakłóceń. Pacjent przez cały czas pozostaje w kontakcie słownym z radiologiem wykonującym badanie. Analizowane obrazy rezonansu stanowią przekroje struktur kolana w dowolnie wybranej płaszczyźnie. Wyniki wydawane są w postaci opisu tekstowego oraz zdjęć zapisanych na nośniku elektronicznym.

Kiedy wykonuje się rezonans magnetyczny stawu kolanowego?

Najczęstszymi wskazaniami są urazy kolana, które wymagają dokładnej diagnostyki uszkodzeń tkanek miękkich i wewnętrznych struktur stawu. Rezonans stanowi złoty standard nieinwazyjnych metod diagnostyki w procesie kwalifikacji pacjenta do zabiegu operacyjnego rekonstrukcji więzadeł krzyżowych czy leczenia pęknięć łąkotek. Badanie MRI znajduje także zastosowanie w każdym przypadku, w którym zdjęcia RTG, tomografia komputerowa oraz USG są niewystarczające do określenia rodzaju i rozległości patologii w obrębie kolana.

Ile kosztuje rezonans kolana?

Cena rezonansu kolana bez kontrastu wynosi najczęściej około 400-600zł, choć może być także niższa lub wyższa – zależy to od celu diagnostycznego badania. Jeśli rezonans magnetyczny kolana przeprowadzany jest z wykorzystaniem środka kontrastującego, cena z reguły wzrasta średnio o 200zł.

Kontakt

Dworska 1B, 30-314 Kraków
12-352-25-25
rejestracja@dworska.pl

Godziny otwarcia

Poniedziałek:
7:30 - 20:30
Wtorek:
7:30 - 20:30
Sroda:
7:30 - 20:30
Czwartek:
7:30 - 20:30
Piątek:
7:30 - 20:30
Sobota:
7:30 - 14:00
Niedziela:
nieczynne
Cookies - Pliki Ciasteczka

Używamy plików cookies zwanych po polsku ciasteczkami.
Jeśli ich używanie przez nas jest Ci obojętne i się na to zgadzasz
to zamknij to okienko i po sprawie. 8)

Współczujemy Ci, że musisz to robić na każdej stronie i na naszej też.

Jeśli nie lubisz plików ciasteczek i nie zgadzasz się na ich wykorzystanie przez nas to opuść tą stronę. Innej możliwości przeglądania jej niestety nie ma. 8/

szpital Dworska