Wskazania do blokady nerwu nadłopatkowego
Blokada nerwu nadłopatkowego jest jedną z metod leczenia bólu barku o charakterze przewlekłym i ostrym. Już w 1941 roku zastosowano ją u pacjenta z trudnym do opanowania bólem barku, co zapoczątkowało jej wykorzystanie w terapii różnych schorzeń.
Nerw nadłopatkowy odpowiada za unerwienie czuciowe stawu barkowo-obojczykowego i ramiennego oraz za unerwienie ruchowe mięśnia nadgrzebieniowego i podgrzebieniowego.
Z zabiegu mogą skorzystać osoby z przewlekłymi dolegliwościami takimi jak: stan zapalny stawów barku, reumatoidalne zapalenie stawów, zespół zamrożonego barku, uszkodzenie stożka rotatorów, choroba zwyrodnieniowa stawu ramiennego lub barkowo-obojczykowego oraz przewlekły ból pooperacyjny lub poudarowy. Zabieg podania blokady bywa dobrym rozwiązaniem dla pacjentów, którzy nie kwalifikują się do leczenia operacyjnego. Ponadto u pacjentów onkologicznych wskazanie stanowi silny ból kostny związany z przerzutami do łopatki lub okolicy stawu barkowego i kości ramiennej.
Na czym polega blokada nerwu nadłopatkowego?
Blokada nerwu nadłopatkowego jest małoinwazyjną procedurą wykonywaną przez anestezjologa pod kontrolą USG. Polega na precyzyjnym podaniu środka przeciwzapalnego i znieczulającego w okolice nerwu.
Efektem podania leku jest relatywnie szybkie zmniejszenie bólu. U pacjentów, u których ból uniemożliwia rehabilitację lub aktywność fizyczną, blokada często pozwala na wznowienie ćwiczeń.
Blokada nerwu nadłopatkowego - umów wizytę
Masz dodatkowe pytania? ZADZWOŃ: 12 352 25 25.
Kiedy warto rozważyć blokadę?
Blokada nerwu nadłopatkowego jest wskazana u pacjentów, którzy od dłuższego czasu zmagają się z bólem barku i nie uzyskują poprawy pomimo rehabilitacji czy leczenia farmakologicznego. Szczególnie pomocna bywa po urazach barku, w barku zamrożonym, w przebiegu zmian przeciążeniowych oraz przy dolegliwościach związanych z rozległym uszkodzeniem struktur stożka rotatorów. Zabieg jest dobrym rozwiązaniem dla pacjentów, którzy nie mogą poddać się leczeniu operacyjnemu.
Bezpieczeństwo i przebieg zabiegu
Zabieg wykonuje się w warunkach ambulatoryjnych. Pacjent leży lub siedzi, a lekarz za pomocą USG lokalizuje nerw oraz przestrzeń, w którą należy podać lek. Po dezynfekcji skóry wprowadza się cienką igłę, a następnie powoli podaje lek. Całość trwa zwykle 30 minut i jest dobrze tolerowana. Bezpośrednio po zabiegu pacjent może wrócić do codziennych aktywności, zachowując jedynie ostrożność w ruchach wymagających dużej siły.
Możliwe efekty i dalsze postępowanie
Większość pacjentów zauważa poprawę do kilku dni po wykonaniu zabiegu. Po blokadzie pacjent powinien zapisywać codziennie poziom swoich dolegliwości w skali numerycznej od 0 (brak bólu) do 10 (ból ekstremalnie silny), aby na kolejnej wizycie można było ocenić efekt blokady. Pełen skutek blokady oceniamy po około 2 tygodniach, w tym czasie dolegliwości mogą się zmieniać. U części osób konieczne jest wykonanie serii zabiegów, szczególnie gdy problem ma charakter przewlekły. Blokada często umożliwia powrót do efektywnej rehabilitacji, co jest kluczowe dla długotrwałej poprawy funkcji barku.
Kiedy operacja bywa konieczna?
Choć blokada jest skuteczna u wielu pacjentów, w niektórych sytuacjach konieczne bywa leczenie operacyjne, szczególnie gdy ból wynika z uszkodzeń mechanicznych struktur barku wymagających naprawy, np. ostrego uszkodzenia obrąbka stawu ramiennego.
Nerw nadłopatkowy - anatomia
Nerw nadłopatkowy powstaje głównie z włókien C5 i C6, rzadziej także C4. Początkowo biegnie w obrębie górnego pnia splotu ramiennego, po czym odchodzi od niego w szyi i kieruje się bocznie, równolegle do mięśnia łopatkowo-gnykowego, w stronę górnego brzegu łopatki. Następnie przechodzi przez wcięcie łopatki do kanału nadłopatkowego, a później wychodzi przez wcięcie grzebienia łopatki do dołu podgrzebieniowego.
W odcinku nadgrzebieniowym nerw unerwia mięsień nadgrzebieniowy, odpowiadający za początkową fazę odwodzenia ramienia. Po przejściu przez wcięcie grzebienia łopatki unerwia mięsień podgrzebieniowy, kluczowy dla rotacji zewnętrznej barku. Gałęzie czuciowe zaopatrują staw barkowo-obojczykowy oraz staw ramienny, choć ich unerwienie jest współdzielone z innymi nerwami barku, m.in. nerwem pachowym i piersiowym bocznym.
W badaniu USG nerw można uwidocznić, ustawiając głowicę wysokiej częstotliwości przed grzebieniem łopatki w płaszczyźnie czołowej. Obraz obejmuje skórę, tkankę podskórną, mięsień czworoboczny i nadgrzebieniowy, aż do powierzchni łopatki, a odpowiednie pochylenie głowicy pozwala uwidocznić nerw i towarzyszącą mu tętnicę w charakterystycznym zagłębieniu.
W podejściu przednim nerw jest widoczny bocznie od splotu ramiennego, pod mięśniem łopatkowo-gnykowym, co ułatwia jego identyfikację przed wykonaniem blokady.
Źródło:
Schoenherr JW, Flynn DN, Doyal A. Suprascapular Nerve Block. [Updated 2023 Apr 17]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2025 Jan-. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK580556/
